Top 10 valkuilen

1. Dodelijk: lange lappen tekst
Wilt u bezoekers echt onmiddellijk wegjagen, plaats dan lange lappen tekst als één alinea op de webpagina. De bezoeker ziet één massief blok letters waarin hij niets kan onderscheiden. Informatie zoeken kan alleen door echt te gaan lezen. De reactie: wegwezen!

2. Kom langzaam ter zake
Webbezoekers zien, na het klikken op een link, heel weinig: vooral het midden van het scherm. Daar moet de belangrijkste informatie staan. Als die pas verderop komt, bijvoorbeeld na scrollen, zal een deel van de bezoekers die nooit zien. Veel bezoekers vormen zich direct bij het zien van het beginscherm een beeld van de inhoud van de pagina. Als deze niet aan hun wensen of verwachtingen voldoet, klikken ze snel weer weg. Idealiter ziet de bezoeker de belangrijkste informatie al voordat hij bewust is gaan lezen.

3. Algemene verhalen
Bezoekers zijn op zoek naar concrete informatie. Die moet zo snel mogelijk in beeld komen. Dus niet: 'De bibliotheek heeft een succesvolle, marktconforme adviespraktijk, gebaseerd op haar kerncompetenties'. En ook geen verhalen die de organisatie zonodig kwijt moet, maar waar de bezoeker niets mee opschiet. Als hij een melding wil doen van troep rond afvalcontainers, zal hij niet graag eerst een verhaal lezen over het belang van schone straten en de verantwoordelijkheid van de burger. Niet zelden drukt dat de link naar het meldingformulier van het scherm.

4. Wijdlopigheid
Omdat lezen de bezoeker zoveel moeite kost en er zo weinig informatie op een scherm past, moet alle webtekst uiterst beknopt zijn. Ieder overbodig woord houdt op, hindert, drukt belangrijker informatie naar de periferie.

5. Lange zinnen, moeilijke woorden
Op papier geldt dat moeilijke woorden en lange zinnen een tekst moeilijker leesbaar maken, op het internet geldt dat des te sterker. Het leidt tot versneld vluchtgedrag.

6. Moeilijk scanbare teksten
De bezoeker zoekt naar informatie en haakt eerder af naarmate dat moeilijker is. Zorg dat hij zich al scannend snel een beeld kan vormen van de informatie op de pagina:

een informatieve titel

korte alinea's met witregels Hoe langer de alinea, hoe meer moeite de bezoeker moet doen om zich een idee van de inhoud te vormen. Alinea's van meer dan 5 regels lezen lastig

informatieve tussenkopjes Als teksten langer zijn dan een paar alinea's, heeft de bezoeker tussenkopjes nodig om zich snel een idee te vormen van de inhoud. Anders moet hij echt gaan lezen

puntsgewijze opsommingen Deze zijn ideaal voor een snel overzicht en veel gemakkelijker te bekijken dan doorlopende tekst. Bovendien zorgen zij voor 'lucht' in de tekst, wat het bekijken een stuk prettiger maakt.

7. Lange teksten zonder intro of inhoudspagina
Lange teksten schrikken af. De bezoeker wil snel weten of de pagina de informatie bevat die hij zoekt of dat hij verder moet klikken. Een duidelijke, aanklikbare inhoudsopgave of een intro dat aangeeft welke informatie geboden wordt, helpt hem bij het nemen van de juiste beslissing.

8. Gebrekkige terugkoppeling
Voordat een pagina verschijnt, heeft de bezoeker op een link geklikt. Klopt de verwachting die de link wekte niet met de informatie op de pagina, met name de titel en de begintekst, dan slaat de verwarring toe en klikt de bezoeker meestal direct op de back-knop. Zorg dus niet alleen voor goede webtekst met een duidelijke, informatieve titel, maar controleer ook de link erheen.

9. Lange regels, dicht op elkaar
Teksten worden moeilijker leesbaar naarmate de regel langer is, de letter groter en de interlinie kleiner. De zo geprezen verdana-letter laat het scherm flink dichtslibben omdat hij groot is en de regels bijna tegen elkaar plakt. Dat maakt het lastig de regels met de ogen te volgen. Met een kleine letter en een grote interlinie gaat dat veel gemakkelijker. Omdat een grote letter zoveel ruimte vreet, past er weinig tekst op één scherm, wat het overzicht beperkt.

Brede regels gaan ten koste van de leesbaarheid omdat het oog bij beeldschermteksten relatief ver van links naar rechts moet. Ook dat maakt het lastiger om de regels één voor één te lezen.

10. Pdf- en wordbestanden
De laatste tip om ervoor te zorgen dat informatie de geïnteresseerde bezoeker niet bereikt, is hem uitsluitend in een pdf- of wordbestand aan te bieden. Liefst hele rapporten, gemaakt om vanaf papier te lezen.

Bij tests branden bezoekers ter plekke af als na enig zoeken de informatie binnen handbereik lijkt en de laatste link naar een pdf-bestand leidt. Onduidelijk is

-hoelang het downloaden gaat duren (ook al staan de kb's erbij) -of de specifieke informatie werkelijk in het document staat -of deze zich vanaf het scherm gemakkelijk laat vinden (bijna nooit)

Het is bijna altijd een tijdrovende aangelegenheid met ongewisse uitkomst, iets waar alleen de hardnekkig geïnteresseerde aan wil beginnen.

Word- en pdf-bestanden zijn nuttig, maar alleen voor mensen die het hele document willen hebben. Alle anderen hebben alleen baat bij goed scanbare, beknopte, concrete informatie op gewone webpagina's.

Oriëntatie
Als de bezoekers verder surfen op de site moeten ze zich continu kunnen oriënteren: waar zijn ze en waar kunnen ze naartoe? Ideaal hiervoor is een linker navigatiebalk die openklapt. Als de bezoeker op een knop klikt, komen de subknoppen tevoorschijn. De bezoeker blijft zo overzicht houden van waar hij zich op de site bevindt. De back- of terugknop van de browser moet altijd naar de vorige pagina leiden. Dat is lang niet altijd het geval.

Testen
Test voordat u daadwerkelijk online gaat uw site bij proefgebruikers. Daarmee kunt u alvast eventuele gebruikersproblemen opsporen en elimineren. Testen kunt u zelf doen: laat medewerkers of anderen die minder bekend zijn met de inhoud van de site rondsurfen. Laat ze hardop denkend zoeken naar belangrijke, maar ook naar minder in het oog springende informatie, naar bekende en minder gangbare producten of laat ze een ingewikkelde bestelling doen. Kijk wat er gebeurt en waar het misgaat. En los vooral de euvels op. Laat de site eventueel testen bij proefgebruikers via een professioneel bureau. Kijk zelf mee. Want hoe gebruikersvriendelijker uw website is, hoe beter u de klant van dienst kunt zijn.